Zandhagedis
De zandhagedis is een landelijk bedreigde soort en staat op de Rode Lijst als kwetsbaar. De laatste vijftig jaar is het leefgebied sterk afgenomen en veel van de overgebleven terreinen waar de zandhagedis nog voorkomt, zijn van magere kwaliteit. Het natuurbeheer vereist soortspecifieke maatregelen voor zandhagedissen om de juiste variatie in vegetatiestructuur te krijgen en te behouden. Het beheer van de heiden in het binnenland voldoet meestal niet. Bovendien zijn veel heidevelden verruigd met bos en is er sprake van versnippering. Zandhagedissen hebben een beperkt kolonisatievermogen en ze zijn daarom gebaat bij verbindingen tussen geïsoleerde leefgebieden.
De zandhagedis
De zandhagedis is één van de zeven reptielensoorten die ons land rijk is. Deze grootste reptielensoort heeft een relatief forsgebouwde kop en stompe snuit. Bij voorkeur houdt deze hagedis zich op op warme, beschutte plekken met een zuid expositie. Ze zijn plaatstrouw en de mannetjes verdedigen een territorium. De vrouwtjes hebben open zand nodig, waarin de eitjes kunnen worden afgezet.
Voorkomen
Zandhagedissen komen voor in zandige, droge, open terreinen in heiden en duinen, respectievelijk met struikhei en helm als de belangrijkste structuurbepalende soorten. De aanwezigheid van voldoende zonnige plekken om op te kunnen warmen is een belangrijk vereiste voor het leefgebied van de zandhagedis. Optimaal is een afwisseling van hoge en lage planten en van plekken met open zand en dichte begroeiing. Op de heide is de aanwezigheid van hoge, oude heideplanten met een dikke strooisellaag van belang.
Maatregelen
Drenthe kent enkele populaties, waarvan de belangrijkste zich bevinden in de Boswachterij Sleenerzand en op de Hondsrug tussen Borger en Emmen. Om deze kritische en kwetsbare soort te behouden zijn diverse projecten uitgevoerd gericht op gebied van vergroting van het leefgebied, het verbinden van leefgebieden en het maken en ophouden van voldoende open zandplekken (ei afzet). Deze projecten zijn mogelijk gemaakt door een financiele bijdrage van de provincie in het kader van het Leefgebiedenbeleid. De meest recent gerealiseerde verbindingszone is die in de boswachterij Sleenerzand.
Meehelpen?
Wij zijn op zoek naar vrijwilligers die jaarlijks de ei afzetplekken willen monitoren. Dit betekent concreet dat de plagplekjes moeten worden onderzocht op het voorkomen van schalen van eieren. Dit kan dan meteen gecombineerd worden met het onderhouden van de plagplekken; immers ze moeten wel open worden gehouden wil de zandhagedis er wat aan hebben. Wilt u helpen of meer informatie, neem dan contact op met Kathelijn De Maeijer.
