Landschapsbeheer Drenthe

 

Ringslangen Noord Drenthe

In het Norger Esdorpenlandschap komen verschillende bijzondere diersoorten voor, één daarvan is de ringslang. Een niet giftige slang, die met een lengte van meer dan één meter de grootste slangensoort van Nederland is. Zijn naam dankt hij aan de gele vlekken achter zijn kop, die samen een ring lijken te vormen. Ringslangen zijn imposante dieren, maar ze hebben het niet altijd even makkelijk. Daarom is  Landschapsbeheer Drenthe, met financiering van de provincie Drenthe, een actie gestart om het leefgebied van deze dieren te verbeteren. Het verbeteren van het leefgebied van de ringslang bestaat bijvoorbeeld uit het verwijderen van opslag uit veentjes, maar ook het aanleggen van broeihopen. Hier is dit jaar mee gestart, maar er zijn nog diverse locaties in Norg e.o. waar nog werk aan de winkel is.

Leefgebied

In Drenthe leeft de ringslang bijna uitsluitend in natuurgebieden. Het Norger Esdorpenlandschap vormt het noordelijke deel van het verspreidingsgebied. De verwachting is dat hier vanuit de ringslang zich naar de Onlanden uitbreidt. Geschikte leefomgevingen voor de ringslang zijn bijvoorbeeld heide- en hoogveenrestanten, veentjes, bos met ruigtes en open plekken waar de zon de ruimte heeft. Ze zijn veel te vinden in de buurt van water, omdat ze hoofdzakelijk amfibieën eten. Daarnaast maken ringslangen vaak gebruik van ruige oevers om zich te verplaatsen. Ringslangen worden ook regelmatig in de bebouwde kom aangetroffen, omdat ze afkomen op composthopen die ze gebruiken om eieren in te leggen.

Leefwijze
waarnemingen van de ringslang tussen 1990-2009, bronnen de reptielenatlas Amfibieën en reptielen in Drenthe en de Provincie.

Leefwijze

De ringslang is niet giftig en hij eet voornamelijk amfibieën. Doordat zijn gehemelte bedekt is met kleine naar binnen gerichte tanden, kan een prooi niet meer ontsnappen. De ringslang is vooral actief in de periode tussen maart en oktober, de rest van het jaar houdt hij een winterslaap. Gedurende de maanden maart en april paren de ringslangen, waarna de ei-afzet volgt vanaf half mei t/m juli. Ze leggen gemiddeld 20 eieren, elk van zo’n 2,5 centimeter lang. Deze eieren komen na zo’n 8 tot 10 weken uit, afhankelijk van de temperatuur in de broeihoop. Ze komen rond augustus en september uit de eieren en zijn dan 12 tot 22 cm lang. 

Broeihopen

Voor de ringslang is een broeihoop haar kraamkamer. Ze legt hierin haar eieren, welke door de temperatuur uitgebroed worden. Het aantal natuurlijke broeihopen is in aantal gedaald en dit is daardoor ook een beperkende factor voor het versterken en uitbreiden van de bestaande populaties. Daarnaast kunnen ook andere dieren voordeel hebben bij een broeihoop. Het kan ook een rust-, voortplantings- en/of overwinteringsplek vormen voor kleine zoogdieren, reptielen en amfibieën.

Een broeihoop kan een temperatuur in de kern hebben van wel 60°C. De ringslang zorgt dat de eieren op een plek in de broeihoop met de ideale temperatuur liggen, dit ligt rond 26°C. Hoe hoger de temperatuur des te sneller de ontwikkeling. Bij temperaturen onder de 21°C stopt de ontwikkeling en kan het embryo sterven. Het aanleggen van een broeihoop is een goedkope en efficiënte manier om een gebied aantrekkelijker te maken voor de ringslang.

De broeihoop moet worden samengesteld uit organisch materiaal en bij voorkeur gebiedseigen. Materialen die geschikt zijn en veel gebruikt worden zijn takken, bladeren, compost, paardenmest en slootbagger met riet en waterplaten. Onderaan worden de takken geplaatst, zodat de ringslang door de openingen makkelijk toegang heeft tot de broeihoop. Na 1 à 2 jaar is de broeihoop uitgewerkt, er zal dan een nieuwe moeten worden aangelegd. Dit moet op dezelfde plaats, omdat ringslangen vaak vele jaren terug komen naar dezelfde plek.

Meedoen?

De eerste maatregelen zijn inmiddels uitgevoerd, maar er zijn nog diverse locaties in Norg e.o. waar nog werk aan de winkel is. Op deze plekken kunnen we uw hulp goed gebruiken. Diverse grondeigenaren, waaronder de Boermarken, zijn al bereid gevonden om mee te werken aan een zonnige toekomst voor de ringslang. Wilt u ook meehelpen bij het aanleggen van broeihopen en het opslagvrij maken van veentjes? Neem dan contact op met Martijn Struiff. Heeft u een ringslang gezien? Vul dan het contactformulier in. 

Het ringslangenproject is mede mogelijk gemaakt dankzij financiering van de provincie Drenthe en de Nationale Postcode Loterij.